Bayburt İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 06.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bayburt İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binaları ve Müştemilatına 6 Kişi İle 12 Aylık (01.01.2014-31.12.2014 Dönemi) Malzemeli Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 03.01.2014tarih ve 176sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/39sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir. 

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye iki firmanın teklif verdiği, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına kendilerinin verilen süre içerisinde cevap vermediği, diğer firma Öznayir İnş. Taah. Tem. Ltd. Şti.'nin ise verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, verilen bu cevabın Kamu İhale Kanununa aykırı ve yetersiz bir açıklama olmasına rağmen ihale komisyonunca kabul edildiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular”  başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

            Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

            Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1) Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2) Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, idarece başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ancak başvuru sahibinin bu talebe karşılık olarak herhangi bir cevap sunmadığı ve bu gerekçeyle başvuru sahibinin teklifinin reddedilerek değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan, başvuru sahibi bu hususa yönelik olarak itirazen şikâyet dilekçesinde herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunmamıştır.  Buna göre, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine yönelik bir iddiada bulunmaması nedeniyle incelemeye konu ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılması ihtimali bulunmamaktadır. Bu şartlar çerçevesinde, başvuru sahibinin ihale sürecine ilişkin olarak korunması gereken herhangi bir hakkı söz konusu olmamaktadır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında başvuru dilekçelerinde yer alacak hususlar sayılmıştır. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (d) bendine göre, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin de dilekçede belirtilmesi gerekmekte olup, aynı hususa, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında da yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir” açıklaması yer almaktadır.

  Yapılan inceleme neticesinde, başvuruya esas itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan istekli ile ilgili işlemin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmeksizin yeniden inceleme yapılmasının talep edildiği anlaşılmaktadır. 

 Kamu İhale Kurulunun emsal kararlarında, başvuru sahibinin diğer isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığı iddialarını somut gerekçelere dayandırması gerektiği, aksi durumda başvurunun yukarıda yazılı mevzuat düzenlemelerinde belirtilen şekil unsurunun eksikliği gerekçesiyle uygun olmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir.

  Belirtilen hususlar çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet ve şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin 31.12.2013 tarihli itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “söz konusu ihaleye iki firmanın teklif verdiği, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına Er-Bay Temizlik Oto. Gıda Hayv. Taah. İth. İhrc. Ltd. Şti.’nin verilen süre içerisinde cevap vermediği, diğer firma Öznayir İnş. Taah. Tem. Ltd.’nin ise verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, verilen bu cevabın Kamu İhale Kanununa aykırı ve yetersiz bir açıklama olmasına rağmen ihale komisvonunca kabul edildiği” şeklinde belirtilen iddiasıhakkında Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “Başvurunun reddi” yönünde karar verilmiştir.

Başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

            4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

            İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

            Anılan Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

            Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük açıklamaya yönelik sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; başvurusahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının, somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.